Hükümet Memurluğunu Pekiştiren ‘Fişleme Yasası’ Kabul Edilemez!

Anayasa Mahkemesi tarafından anayasaya aykırılık gerekçesiyle iptal edilen, kamuya ilk kez atanacaklara yönelik güvenlik soruşturması ve arşiv kaydı araştırması öngören kanun teklifi bütün itirazlara rağmen TBMM’de kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin kararına rağmen, aynı düzenlemenin tekrar yasalaştırılması tek adam rejiminin hukuk tanımaz yüzünü bir kez daha göstermiştir. Örneklerini sadece baskıcı-otoriter rejimlerde gördüğümüz, hiçbir objektif kritere ya […]

Hükümet Memurluğunu Pekiştiren ‘Fişleme Yasası’ Kabul Edilemez!

Anayasa Mahkemesi tarafından anayasaya aykırılık gerekçesiyle iptal edilen, kamuya ilk kez atanacaklara yönelik güvenlik soruşturması ve arşiv kaydı araştırması öngören kanun teklifi bütün itirazlara rağmen TBMM’de kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin kararına rağmen, aynı düzenlemenin tekrar yasalaştırılması tek adam rejiminin hukuk tanımaz yüzünü bir kez daha göstermiştir. Örneklerini sadece baskıcı-otoriter rejimlerde gördüğümüz, hiçbir objektif kritere ya da yargı kararına dayanmayan, tamamen keyfi, haksız ve hukuksuz resmi bir ‘fişleme’ uygulaması yasalaştırılmıştır. Siyasi iktidar gibi düşünmeyen bütün vatandaşların fişlenmesi, anayasada tarif edilen çalışma hakkının iktidarın onayına bağlı hale getirilmesi anlamına gelmektedir.

676 sayılı OHAL KHK’si ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde düzenlenen devlet memurluğuna alınacaklarda aranan şartlara güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak’ şartı eklenmiştir. Böylece daha önce sadece kamu kurumlarının gizlilik dereceli birimlerinde uygulanan güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak’ şartı kamuya alınacak bütün personeli kapsar hale getirilmiştir.

Güvenlik soruşturması gibi uygulamalar gizlilik gerektiren ya da hassas sayılan sınırlı ölçüde görevlerde kullanılabilecek istisnai bir durum iken, kanun teklifi ile OHAL döneminde olduğu gibi muğlak ifadelerle kapsam içine sokulacak kamu alımlarında genel bir uygulama haline getirilmiştir. Düzenleme ile kişilerin çalışma hakkına, kamu görevine girme hakkına, kendi kişiliğini, sosyal varlığını, onurunu koruma hakkına ciddi engelleme getirilmektedir.

Kamuya ilk kez yapılacak atamalarda güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının getirilmesi siyasal, etnik ve mezhepsel fişlemeleri resmi devlet politikası haline getireceğinden muhalif olsun ya da olmasın tüm vatandaşların temel hak ve özgürlüklerine yönelik açık bir saldırı ve tehdit anlamına gelmektedir.

15 Temmuz darbe girişimi sonrasında kamu istihdamında benimsenen güvencesiz/sözleşmeli istihdam uygulamalarının yaygınlaşması, ‘güvenlik soruşturması’ adı altında yapılan elemeler, mülakat sınavlarında siyaseten muhalif görülen, iktidarın istediği şekilde yaşamayan ve düşünmeyenlere yönelik olarak benimsenen ayrımcı tutumların sürdürülmesi, öğretmen alımları başta olmak üzere, kamu istihdamında ciddi sorunların yaşanmasını beraberinde getirecektir.

Siyasi iktidarın anayasaya ve yüksek yargı kararlarına rağmen bildiğini okumaya devam etmesi, tek adam rejimiyle birlikte hukuk, adalet ve demokrasi kavramlarının askıya alındığının açık göstergesidir. Yasanın asıl amacı AKP iktidarının öncelikli hedefleri arasında yer alan ve 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında daha da belirgin hale gelen ‘hükümet memurluğu’ uygulamasını pekiştirmektir.

OHAL döneminde iktidarın amaç ve hedeflerini hayata geçirebilmesi için kolaylaştırıcı bir işlev gören, hukuk dışı işlemlere kılıf olarak kullanılan ‘iltisak veya irtibatlı olmak’ kavramı üzerinden fişleme uygulamalarının kalıcılaştırılması kabul edilemez.